Historie
De Falieberg
De Falieberg wordt in de Encyclopedie van Drenthe omschreven als “een ruim elf meter hoog restant van een keileembult met resten van smeltwaterzanden en soms ook keileemlagen, gelegen bij Zuidwolde op de lage stuwwal tussen Ten Arlo en Zuidwolde”. Dit bosgebied en de aangrenzende gronden waren in het bezit van Marius Tonckens, die van 1898 tot 1934 burgemeester van de voormalige gemeente Zuidwolde was.
Bij het overlijden van Tonckens in 1957 zijn de bezittingen, waaronder dus het Falieberggebied, ondergebracht in een stichting. Ook nu nog is de Tonckensstichting eigenaar van het gebied. In zijn testament heeft Tonckens bepaald dat De Falieberg haar wandel- en recreatieve functie moest behouden.
Dat de Falieberg al heel lang een geliefde plek is om aangenaam te verpozen blijkt uit deze historische bijdrage van Bert Steenbergen. Lees en bekijk het in ‘De Falieberg, ’t volk wil daor wezen’.
Openluchttheater
In de tijd dat Marius Tonckens nog leefde gaf hij toestemming voor het realiseren van een openluchttheater op zijn grondgebied. Aan de voet van de Hoge Barg werden voorstellingen gegeven. Het publiek nam plaats op de helling zelf. Door Bouwbedrijf Vrielink werd met steigerplanken een provisorische tribune gebouwd. Voor de souffleur en de geluidstechnicus (er werd niet met geluidsversterking, maar met geluidseffecten gewerkt) werd een kuil gegraven en omgeven door takken (zodat deze uit het zicht van het publiek waren). De eerste voorstelling vond plaats op 6 september 1948. In het kader van het regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina werd het historische stuk “De Stedendwinger” (naar Frederik Hendrik) opgevoerd.
In die jaren waren er regelmatig voorstellingen. Voor zover we hebben kunnen nagaan, werd in 1959 de laatste toneelvoorstelling gehouden. Het is niet bekend waarom de activiteiten stopten. De kuil raakte in verval en na een aantal jaren was er tussen de bomen en het struikgewas niets meer van terug te vinden.
Nieuwe kuil
In 2002 is onder de vlag van de Stichting RECO een werkgroep geformeerd om de Theaterkuil opnieuw leven in te blazen. Met medewerking van de Stichting het Marius Tonckensfonds werd een ruimte ter beschikking gesteld voor de nieuwe Theaterkuil. Een andere locatie dan destijds: in plaats van de zuidoostelijke helling van de Hoge Barg is gekozen voor de noordelijke helling.
Een vijftiental vrijwilligers van de Vrienden van de Falieberg heeft bossages en de humuslaag weggehaald, de grond geëgaliseerd en van dode bomen tegen de helling een tribune gemaakt. In 2004 vonden de eerste try-out voorstellingen plaats.
In 2006 bleek de tribune, die bestond uit grove den en oude eikenbomen, de tand des tijds niet te doorstaan. Dankzij financiële bijdragen van het VSB Fonds, het Prins Bernard Cultuurfonds en het Marius Tonckensfonds beschikt de Theaterkuil sinds seizoen 2007 over duurzame eikenhouten zitplaatsen.
Duizenden bezoekers
Ondertussen bezochten al duizenden bezoekers de voorstellingen. In 2015 werd de 6000 gepasseerd, daarna zijn we gestopt met tellen. Elk jaar ontvangen we in ieder geval zo’n paar honderd theater- en muziekliefhebbers uit Zuidwolde en (verre) omstreken.